TA NEA Logo
ΥΓΕΙΑ ΔΡΑΣΗ + ΖΩΗ Logo
Οι καθημερινές συνήθειες που βλάπτουν τη γονιμότητα


Δημοσίευση: 9-3-2009, 08 Τελευταία ανανέωση: 9-3-2009, 08:53
Του Νικόλαου Σοφικίτη, MD, PhD, DMSci

Μπορεί να μην έχει ακόμη αποδειχθεί, αλλά υπάρχουν ενδείξεις πως η σύγχρονη καθημερινότητα συμβάλλει ουσιαστικά στην υπογονιμότητα ενός ζευγαριού, με παράγοντες που κυμαίνονται από τα συχνά υπερατλαντικά ταξίδια και τα ζεστά ροφήματα σε πλαστικά ποτήρια έως τα κινητά τηλέφωνα και τα ασύρματα δίκτυα πρόσβασης στο Διαδίκτυο.

Ενώ από το 1930 μέχρι σήμερα τα σπερματοζωάρια των ανδρών παρουσιάζουν, κατά μέσο όρο, σημαντική μείωση του αριθμού αλλά και της κινητικότητάς τους, μελέτες δείχνουν στα νεοζηλανδικά κουνέλια, για την ίδια χρονική περίοδο, ότι διατηρούνται σταθερά. Να διευκρινίσουμε ότι τα εν λόγω θηλαστικά ζουν σε φυσικό περιβάλλον το οποίο δεν έχει μεταβληθεί από το 1930.

Και αυτό είναι που φανερώνει πως τα αίτια για την τόσο μεγάλη αύξηση της υπογονιμότητας δεν μπορεί να είναι μόνο γενετικά ή να συμβαίνουν λόγω κάποιας ασθένειας (συστροφή όρχεως, κρυψορχία κ.λπ.) και είναι ο λόγος που καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι υπάρχουν «καθημερινοί τοξικοί παράγοντες» που είναι υπεύθυνοι γι' αυτή τη μείωση αλλά και την κινητικότητα των σπερματοζωαρίων.

Οι πιο συχνοί καθημερινοί παράγοντες που επηρεάζουν τη γονιμότητα, ειδικά των ανδρών, έχουν άμεση σχέση με τη μόδα, το κάπνισμα, τις ναρκωτικές ουσίες, τα αεροπορικά ταξίδια, τις διατροφικές συνήθειες και φυσικά τη νέα τεχνολογία ακόμη και στις περιπτώσεις που δεν τη χρησιμοποιούμε...

Μόδα

Οι όρχεις βρίσκονται έξω από το σώμα. Αυτό συμβαίνει διότι τα σπερματοζωάρια, που ζουν σ' αυτούς, δεν επιβιώνουν στη θερμοκρασία του σώματος, δηλαδή στους 36,6 βαθμούς Κελσίου, και πρέπει να βρίσκονται σε ψυχρότερο περιβάλλον.

Η νέα μόδα, με τα στενά εσώρουχα και τα στενά παντελόνια, δημιουργεί αύξηση της θερμοκρασίας στους όρχεις. Έτσι, με την αύξηση της θερμοκρασίας σκοτώνονται και τα σπερματοζωάρια και προκαλείται υπογονιμότητα.

Μετακινήσεις

Στα αεροπορικά ταξίδια, λόγω της έκθεσής μας στην κοσμική ακτινοβολία, μειώνεται ο αριθμός των σπερματοζωαρίων.

Τα συχνά ταξίδια που γίνονται περισσότερο από δύο φορές τον μήνα και διαρκούν περισσότερες από έξι ώρες μπορεί να βλάψουν όσους ήδη βρίσκονται στην «γκρίζα ζώνη», δηλαδή ο αριθμός των σπερματοζωαρίων τους είναι ελάχιστος για να καταφέρουν να γονιμοποιήσουν.

Ουσίες

* Τσιγάρο. Το κάπνισμα είναι ο πιο συχνός παράγοντας που μπορεί να προκαλέσει βλάβη στη σπερματογένεση. Για την ακρίβεια, η ουσία που βλάπτει είναι ένα παράγωγο της νικοτίνης που ονομάζεται κοτινίνη.

Αυτή η χημική ουσία αυξάνεται με το κάπνισμα, συσσωρεύεται στο σώμα μας και προκαλεί δυσλειτουργία στον όρχι. Μελέτες που έχουμε κάνει στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων έχουν δείξει ότι επηρεάζεται και ο αριθμός και η κινητικότητα των σπερματοζωαρίων, δηλαδή η δυνατότητά τους να φτάσουν στο γυναικείο αναπαραγωγικό σύστημα, να περάσουν στη σάλπιγγα και τελικά να γονιμοποιήσουν τα ωάρια. Με απλά λόγια το τσιγάρο τούς... κόβει τα φτερά.

Η ποσότητα που μπορεί να προκαλέσει μία τέτοια κατάσταση σε ένα άνδρα με άρτια σπερματογένεση αρχίζει από τα 2 πακέτα τσιγάρα την ημέρα. Κάτω από 8 τσιγάρα ημερησίως δεν επηρεάζουν τα σπερματοζωάρια και πάντα συνυπολογίζοντας πόσο βαριά είναι.

Στην περίπτωση που κάποιος βρίσκεται στην «γκρίζα ζώνη», δηλαδή ο αριθμός των σπερματοζωαρίων του είναι ελάχιστος για να καταφέρει να γονιμοποιήσει, τότε ακόμη και τα ελάχιστα τσιγάρα μπορεί να αναστείλουν μία εγκυμοσύνη.

* Μαριχουάνα, κοκαΐνη. Αυτές οι ουσίες είναι πολύ πιο επιβλαβείς για τα σπερματοζωάρια από ό,τι το τσιγάρο, διότι όχι μόνο προκαλούν βλάβες στη σπερματογένεση, αλλά οι βλάβες που προέρχονται από τη χρήση τους είναι σοβαρές, μόνιμες και μη αναστρέψιμες.

Με μία ειδική διαδικασία επηρεάζουν τα κύτταρα «σερτόλη», τα οποία τρέφουν την ανάπτυξη των σπερματοζωαρίων και τη στηρίζουν, γι' αυτό και ονομάζονται και στηρικτικά κύτταρα.

Οι βλάβες σε αυτά τα κύτταρα είναι μη αναστρέψιμες, ακόμη και όταν κάποιος έχει διακόψει τη χρήση των ουσιών για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Διατροφή

* Ζεστά ροφήματα. Είναι και αυτός ένας νέος τρόπος ζωής: να μην καθόμαστε να απολαύσουμε τον καφέ μας, αλλά να παίρνουμε την παραγγελία μας στο χέρι.

Εκτός του ότι η διαδικασία αυτή καθαυτή εμπεριέχει ακόμη έναν ανασταλτικό παράγοντα της σπερματογένεσης, δηλαδή το στρες, η αλληλεπίδραση ζεστού ροφήματος (είτε αυτό είναι τσάι είτε καφές είτε σούπα) με το πλαστικό σκεύος - ποτήρι είναι καταστροφική επειδή απελευθερώνονται φυτο-οιστροφόνα που ανήκουν στις κατηγορίες των εστέρων και καταστρέφουν τα σπερματοζωάρια.

* Σόγια. Φυτο-οιστρογόνα υπάρχουν και στη σος σόγιας όπου βουτάμε το σούσι. Η κατανάλωση σος σόγιας τρεις φορές την ημέρα, επί περισσότερα από τρία χρόνια, μπορεί να βλάψει σοβαρά τη γονιμότητα.

* Χοληστερόλη. Η χοληστερόλη δημιουργεί προβλήματα τόσο στον αριθμό όσο και στην κινητικότητα των σπερματοζωαρίων. Αυτό συμβαίνει διότι σε περίπτωση υπερχοληστερολαιμίας το σπερματοζωάριο δεν μπορεί να αποβάλει τη μεμβράνη που το περιβάλλει, με συνέπεια να εμποδίζεται να κολυμπήσει ελεύθερα μέσα στο γυναικείο γενετικό σύστημα. Στην περίπτωση της γονιμότητας, η χοληστερόλη δρα αρνητικά όταν τα επίπεδά της υπερβαίνουν τα 260 mg/dl επί χρονικό διάστημα μεγαλύτερο από έξι μήνες.

Η νέα τεχνολογία

Ένα θέμα για το οποίο υπάρχει μεγάλη σύγχυση στη σύγχρονη ανδρολογία είναι ο ρόλος των κινητών τηλεφώνων στην ορχική λειτουργία.

Αυτό συμβαίνει διότι δεν υπάρχουν μελέτες με ομάδα ελέγχου που να δείχνουν ότι τα κινητά επηρεάζουν δυσμενώς την ωρίμαση των σπερματοζωαρίων. Υπάρχουν μόνο δύο μελέτες με αρουραίους, οι οποίες κατέδειξαν ότι υπάρχει μια μικρή επίδραση.

Ωστόσο το χρονικό διάστημα της έκθεσης αφορά ενηλίκους και μόνο για τα χρόνια που υπάρχει η τεχνολογία. Δεν γνωρίζουμε και είμαστε επιφυλακτικοί για το τι θα συμβεί ύστερα από 15 χρόνια στα παιδιά που είναι σήμερα 13 ετών και χρησιμοποιούν κινητά τηλέφωνα.

Όσον αφορά τον μύθο της τοποθέτησης του κινητού στην μπροστινή τσέπη του παντελονιού, δεν είναι ανάγκη να βρίσκεται στην τσέπη, αλλά οποιουδήποτε είδους βλάβη ενδέχεται να προκαλέσει, μπορεί να προκληθεί απλώς και μόνο με τη χρήση του.

Το ίδιο συμβαίνει με τα ασύρματα δίκτυα σύνδεσης στο Ίντερνετ και κάθε μορφή κυμάτων που χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο της αναβάθμισης της ζωής μας.

Επίσης, πρόβλημα υπάρχει και με τα laptop όταν είναι επί πολλές ώρες τοποθετημένα αρκετά κοντά στο σημείο των γεννητικών οργάνων, διότι τα θερμαίνουν με συνέπειες παρόμοιες με αυτές που προκαλούν τα στενά παντελόνια.

«Γκρίζα ζώνη»

Μια μικρή μείωση του αριθμού των σπερματοζωαρίων δεν θα επηρεάσει τη γονιμότητα ενός άνδρα με 50 εκατομμύρια σπερματοζωάρια ανά ml σπέρματος.

Ωστόσο μπορεί εύκολα να δημιουργήσει πρόβλημα γονιμότητας σε κάποιον που βρίσκεται στην «γκρίζα ζώνη», δηλαδή διαθέτει μόνο 20 εκατομμύρια σπερματοζωάρια ανά ml σπέρματος.

Στους άνδρες που βρίσκονται στην «γκρίζα ζώνη», όλοι οι παράγοντες κινδύνου της καθημερινότητας δυνητικά επηρεάζουν άμεσα και αρνητικά τη γονιμότητά τους.

Προσοχή κίνδυνος!

* Όταν η χοληστερόλη είναι πάνω από 260 mg/dl επί χρονικό διάστημα μεγαλύτερο από 6 μήνες

* Όταν εσώρουχα και παντελόνια είναι πολύ στενά

* Όταν κάνει κανείς πάνω από δύο μεγάλα αεροπορικά ταξίδια τον μήνα (πάνω από 6 ώρες το καθένα)

* Όταν καπνίζει κανείς πάνω από 8 τσιγάρα την ημέρα

* Όταν κάνει χρήση μαριχουάνας ή κοκαΐνης

* Όταν πίνει καυτά ροφήματα σε πλαστικό ποτήρι

* Όταν τρώει καθημερινά και επί σειρά ετών πολλή σος σόγιας

* Όταν γράφει με τις ώρες έχοντας το laptop στα πόδια

* Όταν χρησιμοποιεί με τις ώρες το κινητό

Ο Νικόλαος Σοφικίτης είναι καθηγητής Ουρολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και του Πανεπιστημίου Τοτόρι, στην Ιαπωνία

Σχετικά Άρθρα
Εξωσωματική γονιμοποίηση: Η αναπαραγωγή στο εργαστήριο Οι 4 διατροφικοί εχθροί της ανδρικής γονιμότητας Πως επηρεάζει το αλκοόλ την ανδρική γονιμότητα