TA NEA Logo
Πέμπτη 19 Οκτωβρίου 2017
ΥΓΕΙΑ ΔΡΑΣΗ + ΖΩΗ Logo
 
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
Διαβάστε το έντυπο ΥΓΕΙΑ σε μορφή PDF
Διαβάστε το περιοδικό ΥΓΕΙΑ σε μορφή PDF
Νέα «όπλα» για τον καρκίνο του προστάτη


Δημοσίευση: 10-11-2012, 11:50 Τελευταία ανανέωση: 13-11-2012, 09:31
Εκτύπωση Αποστολή σε φίλο
Ρεπορτάζ: Ρούλα Τσουλέα

2004. Τα πράγματα στην αντιμετώπιση του καρκίνου του προστάτη είναι απλά: αν έχει κάποιος PSA πάνω από 4, μάλλον έχει καρκίνο. Αν αυτός είναι τοπικός, θα κάνει τοπική θεραπεία. Αν είναι τοπικά προχωρημένος, θα πάρει και ορμόνες. Και αν ο καρκίνος του είναι ανθεκτικός στις ορμόνες, θα είναι υποψήφιος για χημειοθεραπεία.

2012. Η απλότητα στην θεραπεία του καρκίνου του προστάτη παραμένει, αλλά έχουν συντελεσθεί τεράστιες αλλαγές. Στον έναν στους τρεις ασθενείς συνιστάται να μην κάνουν καμία θεραπεία αλλά να υποβάλλονται σε προσεκτική παρακολούθηση, το PSA έχει πάψει να διαθέτει «φυσιολογικές» τιμές και το θεραπευτικό οπλοστάσιο έχει εμπλουτιστεί με πολλά νέα φάρμακα, που παρατείνουν τη ζωή των πιο σοβαρών περιστατικών, εξασφαλίζοντας συγχρόνως καλύτερη ποιότητα ζωής.

«Το ειδικό προστατικό αντιγόνο, το PSA, είναι ο μοναδικός καρκινικός δείκτης που διαθέτουμε, αλλά σίγουρα είναι ελλιπής και δύσκολα ερμηνεύεται», λέει ο κ. Δημήτρης Χατζηχρήστου, καθηγητής Ουρολογίας στην Ιατρική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και επικεφαλής του Ινστιτούτου Μελέτης Ουρολογικών Παθήσεων (ΙΜΟΠ).
 
«Κατ’ αρχάς, αυξάνεται σε όλες τις παθήσεις του προστάτη, συνεπώς και στην προστατίτιδα και στην καλοήθη υπερτροφία του προστάτη. Μάλιστα, η ετήσια αύξηση μετά την ηλικία των 50 ετών μπορεί να είναι 0,25, επειδή μεγαλώνει ο προστατικός αδένας».

Ένα άλλο θέμα είναι πως το PSA μπορεί να αυξηθεί πολύ σε μικρό χρονικό διάστημα (λ.χ. από 3 σε 12 ή 50 μέσα σε λίγες μέρες) εξαιτίας φλεγμονής του προστάτη, δηλαδή προστατίτιδας. Στην δε οξεία προστατίτιδα, «μπορεί να φθάσει και σε τιμές 50 ή και πάνω από 100», κατά τον κ. Χατζηχρήστου.

Στον καρκίνο, όμως, η αύξηση του PSA είναι μικρή και σταθερή – μπορεί, λ.χ. από 3 να γίνει 4 σε διάστημα τριών μηνών και στο εξάμηνο να έχει φτάσει στο 6 έως 8.

Επειδή λοιπόν το PSA έχει διάφορα μοντέλα αυξομειώσεως, οι ειδικοί μιλούν πλέον για τιμές αναφοράς. «Ένα PSA που μέσα σε έναν χρόνο αυξάνεται σταδιακά από το 1 στο 3 μάς δίνει υπόνοιες καρκίνου, αλλά αν παραμένει κάτω από 10, υποδηλώνει τοπική νόσο χωρίς μεταστάσεις», επισημαίνει ο κ. Χατζηχρήστου. «Αν, όμως, δούμε σε κάποιον ασθενή τιμές αυξανόμενες στο PSA – και συνήθως πάνω απο 20 – τότε το πιθανότερο είναι να υπάρχουν μεταστάσεις στα οστά».

Σε κάθε περίπτωση, προσθέτει, μόνο το PSA δεν αρκεί για να ελεγχθεί η υγεία του προστάτη. Πρέπει πάντοτε η μέτρησή του να συνοδεύεται απο δακτυλική εξέταση του προστάτη απο ουρολόγο γιατρό.

Μόνο παρακολούθηση

Η επιθετικότητα του καρκίνου εξαρτάται από την εντόπισή του (σε ένα σημείο ή πολλά), την έκτασή του και την βαθμολογία κατά Gleason.

Το γνωστό και ως Gleason score είναι ένα σύστημα 10 βαθμίδων που δείχνει πόσο έχουν χάσει την δομή τους τα κύτταρα του προστάτη. Όσο πιο επιθετικός είναι ο καρκίνος, τόσο πιο ασχημάτιστα (αδιαφοροποίητα) είναι τα κύτταρα και τόσο μεγαλύτερο το score.

Τιμές στο Gleason score μέχρι 4 υποδηλώνουν καρκίνο σε πρώιμο στάδιο, γεγονός που στις μεγάλες ηλικίες (πάνω από 70 έτη) συνήθως χρειάζεται μόνο παρακολούθηση, διότι «ξέρουμε ότι ο καρκίνος του προστάτη σε αυτή την μορφή και ηλικία εξελίσσεται πολύ αργά», κατά τον κ. Χατζηχρήστου.

Τιμές στο Gleason score 5 έως 7 σημαίνουν καρκίνο ο οποίος πρέπει να αντιμετωπιστεί με ολική αφαίρεση του προστάτη (ριζική προστατεκτομή) ή ακτινοβολία (εξωτερική ή με εμφύτευση ειδικών ακτινοβολούντων «σπόρων», τη λεγόμενη βραχυθεραπεία), ενώ Gleason score από 8 έως 10 υποδηλώνει έναν ιδιαίτερα επιθετικό καρκίνο, ο οποίος – εάν δεν είναι ήδη μεταστατικός - πιθανότατα θα εξελιχθεί σε 6 έως 24 μήνες, ανεξάρτητα από τη θεραπεία.

Βαθμός και θεραπεία

Το θεραπευτικό σχήμα που συνιστάται σε κάθε ασθενή, εξαρτάται από το Gleasonscore, κατά τον κ. Χατζηχρήστου. Εάν το Gleason score είναι μέχρι 4-5 και ο ασθενής 50άρης ή 60άρης, συνιστάται ριζική προστατεκτομή λόγω του μεγάλου προσδόκιμου επιβίωσης.

Εάν το Gleason score είναι μέχρι και 7, τότε η ριζική προστατεκτομή και η ακτινοβολία είναι οι επιλογές.

Εάν το Gleason score υπερβαίνει το 7 ή ο ασθενής έχει υποβληθεί σε ριζική προστατεκτομή ή ακτινοβολία και υποτροπίασε, συνιστάται ορμονοθεραπεία.

Η ορμονοθεραπεία βασίζεται στην χορήγηση (με ένεση) μια φορά τον μήνα ή το τρίμηνο μιας ορμόνης, η οποία μπλοκάρει την τεστοστερόνη - την ανδρική ορμόνη που είναι απαραίτητη για την εξέλιξη του καρκίνου του προστάτη. «Πολλοί ασθενείς θα ζήσουν πολλά χρόνια με την θεραπεία αυτή, η οποία ακόμη και στον μεταστατικό καρκίνο δίνει άριστα αποτελέσματα τα πρώτα περίπου 2 χρόνια με πλήρη αναστροφή των μεταστάσεων», επισημαίνει ο κ. Χατζηχρήστου.

Ωστόσο, η ορμονοθεραπεία οδηγεί πολύ γρήγορα σε βαριά οστεοπόρωση και το 20% των ανδρών αυτών θα υποστούν κάποιο κάταγμα. Πρόσφατα κυκλοφόρησε ένα μονοκλωνικό αντίσωμα (η δενοσουμάμπη) με επιλεκτική δράση κατά των μηχανισμών οστικής καταστροφής, που μειώνει τα κατάγματα σπονδύλων. «Η ίδια θεραπεία σε μεγαλύτερη δόση χορηγείται και στους ασθενείς με οστικές μεταστάσεις, ώστε να μην υποστούν αυτόματα κατάγματα» συμπληρώνει ο κ. Χατζηχρήστου.

Όταν η ορμονοθεραπεία παύει να αποδίδει

Οι οκτώ στους δέκα ασθενείς παύουν να ανταποκρίνονται στην ορμονική θεραπεία μετά από κάποιο διάστημα. Όταν συμβεί αυτό, το επόμενο θεραπευτικό βήμα είναι η χημειοθεραπεία.

Η πρώτη γραμμή χημειοθεραπείας είναι το φάρμακο δοσεταξέλη, ενώ ως δεύτερης γραμμής θεραπείες προστέθηκαν τα τελευταία χρόνια τρία νέα φάρμακα: η καμπαζιταξέλη, η οξική αμπιρατερόνη και πιο πρόσφατα η ενζαλουταμίδη (εγκρίθηκε στις ΗΠΑ στις 31 Αυγούστου 2012).

Η καμπαζιταξέλη ανήκει στην οικογένεια των ταξανών και χορηγούμενη σε συνδυασμό με τα φάρμακα πρεδνιζόνη ή πρεδνιζολόνη, βελτίωσε στατιστικώς σημαντικά τη συνολική επιβίωση ασθενών με μεταστατικό ορμονοάντοχο καρκίνο του προστάτη.

Η οξική αμπιρατερόνη είναι αναστολέας βιοσύνθεσης ανδρογόνων, λαμβάνεται από το στόμα, χορηγείται σε συνδυασμό με πρεδνιζόνη ή πρεδνιζολόνη και επίσης έδειξε πως βελτιώνει την επιβίωση των ασθενών.

«Οι νέες θεραπείες δίνουν ελπίδες στους ασθενείς για αύξηση της επιβίωσης και δεν αποκλείεται αργότερα να λάβουν έγκριση και για πιο αρχικούς προστατικούς καρκίνους, ώστε να αντικαταστήσουν εν μέρει την κλασική χημειοθεραπεία», εκτιμά ο κ. Χατζηχρήστου.

Σημειώνεται πως η ενζαλουταμίδη (επίσης είναι από του στόματος λαμβανόμενος αναστολέας των υποδοχέων ανδρογόνων), αλλά και το Sipuleucel-T (ένα εμβόλιο για αυτόλογη κυτταρική ανοσοθεραπεία) έχουν προς το παρόν λάβει έγκριση μόνο από την αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων & Φαρμάκων (FDA) για διάθεση στις ΗΠΑ.



Πηγή : ΤΑ ΝΕΑ Ειδική έκδοση ΥΓΕΙΑ
Εκτύπωση Αποστολή σε φίλο
ΒΙΝΤΕΟΘΗΚΗ
Τα συμπτώματα της νόσου Πάρκινσον
Δείτε περισσότερα βίντεο
Χρήσιμα!
ΔΕΙΚΤΗΣ ΜΑΖΑΣ ΣΩΜΑΤΟΣ
Βάρος (σε κιλά)
Ύψος (σε cm)
  Υπολογισμός  
ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ
ΥΓΕΙΑ ΑΠΟ ΤΟ Α ΕΩΣ ΤΟ Ω
Αναζητείστε μία ασθένεια επιλέγοντας ένα αρχικό γράμμα από τον παραπάνω πίνακα