TA NEA Logo
Παρασκευή 1 Αυγούστου 2014
ΥΓΕΙΑ ΔΡΑΣΗ + ΖΩΗ Logo
 
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
Διαβάστε το έντυπο ΥΓΕΙΑ σε μορφή PDF
Διαβάστε το περιοδικό ΥΓΕΙΑ σε μορφή PDF
Τα νέα όπλα εναντίον της πίεσης


Δημοσίευση: 4-6-2009, 09:10 Τελευταία ανανέωση: 7-6-2009, 18:24
Εκτύπωση Αποστολή σε φίλο
Ρεπορτάζ: Μαίρη Κατσανοπούλου

Τον συχνότερο και σπουδαιότερο παράγοντα κινδύνου για εγκεφαλικά και καρδιακά επεισόδια θεωρούν σήμερα οι επιστήμονες την υπέρταση. Τουλάχιστον 2,5 εκατομμύρια Έλληνες είναι υπερτασικοί και οι περισσότεροι από αυτούς δεν ρυθμίζουν καλά την πίεσή τους, παρά τη φαρμακευτική αγωγή.

H υπέρταση δεν αντιμετωπίζεται καλά, τόσο στην Ελλάδα όσο και σε άλλες χώρες. «Σε διεθνές επίπεδο όσο και στον ελληνικό χώρο, μικρό ποσοστό υπερτασικών καταφέρνουν να έχουν πίεση μικρότερη από 14 η συστολική και 9 η διαστολική», λέει ο λέκτορας της Α' Πανεπιστημιακής Καρδιολογικής Κλινικής Αθηνών και υπεύθυνος Μονάδας Υπέρτασης στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο, κ. Κωνσταντίνος Τσιούφης.

«Στη χώρα μας, μία σειρά επιδημιολογικών μελετών από διάφορα επιστημονικά κέντρα, σε συμφωνία με τα διεθνή στοιχεία, έδειξαν ότι, αν και 7 στους 10 Έλληνες υπερτασικούς παίρνουν φάρμακα για την πίεση, μόλις οι 3 στους 10 καταφέρνουν να έχουν φυσιολογική πίεση. Μάλιστα, η ρύθμιση της συστολικής πίεσης είναι πιο δύσκολη από αυτή της διαστολικής και στις περισσότερες περιπτώσεις θα χρειασθεί συνδυασμός πολλών αντιυπερτασικών φαρμάκων, εκτός από την απαραίτητη διαιτητική αγωγή και υγιεινή ζωή».

Αυτό είναι πιο συχνό στα μεγαλύτερα άτομα, που έχουν αυξημένη μόνο τη συστολική πίεση, λόγω της σκλήρυνσης της αορτής που επέρχεται με την πρόοδο της ηλικίας.

Στην ιδιοπαθή υπέρταση, η μη επίτευξη ρύθμισης της πίεσης στα επιθυμητά επίπεδα (δηλαδή κάτω από 14 και 9 για τους περισσότερους ή κάτω από 13 και 8,5 για τους διαβητικούς ή τους πάσχοντες από νεφρική νόσο) μπορεί να οφείλεται σε πολλούς παράγοντες, που μπορεί να αφορούν τον ίδιο τον ασθενή, τον θεράποντα γιατρό ή τα χορηγούμενα φάρμακα.

Τα «βάρη»

«Κατ' αρχάς, ο υπερτασικός ασθενής με αυξημένο σωματικό βάρος, με διατροφή χωρίς περιορισμό του αλατιού και με κατανάλωση αλκοόλ πέραν του επιτρεπομένου, είναι σχεδόν αδύνατο να πετύχει σημαντική μείωση των τιμών της αυξημένης πίεσής του», τονίζει ο κ. Τσιούφης. «Επίσης, αν κατά τον ύπνο του, εκτός από ροχαλητό, παρουσιάζει και διακοπές της αναπνοής (άπνοιες), θα πρέπει να υποβληθεί σε πολυυπνογραφική μελέτη ύπνου σε ειδικά εργαστήρια».

Εκεί, θα διαπιστωθεί αν πάσχει από το σύνδρομο της υπνικής άπνοιας και αν πρέπει να χρησιμοποιεί το βράδυ την ειδική μάσκα. «Από την άλλη πλευρά, μπορεί τα χορηγούμενα φάρμακα να μην είναι τα καταλληλότερα για τον συγκεκριμένο ασθενή ή να τροποποιείται η δράση τους από τη συγχορήγηση άλλων φαρμάκων, π.χ. φαρμάκων που λαμβάνονται για τα αρθριτικά ή την κατάθλιψη», επισημαίνει ο κ. Τσιούφης.

Μια σημαντική παράμετρος μη ρύθμισης της πίεσης είναι η έλλειψη συμμόρφωσης των ασθενών στην καθημερινή λήψη της αγωγής τους. «Αυτό συμβαίνει γιατί δεν αφιερώθηκε επαρκής χρόνος από τον θεράποντα γιατρό, ώστε να εξηγηθεί στον πάσχοντα ότι το όφελος από τη μείωση της πίεσης υπερβαίνει το όποιο τίμημα συνεπάγεται η χρόνια λήψη της φαρμακευτικής αγωγής», εξηγεί ο κ. Τσιούφης.

Πολύ σημαντικός είναι και ο ρόλος της οικογένειας, η οποία πρέπει να βοηθήσει και να υποστηρίξει ψυχολογικά το μέλος της, για να λαμβάνει καθημερινά τα φάρμακά του.

Τα αίτια της «ανθεκτικής» υπέρτασης

Ανθεκτική θεωρείται η υπέρταση όταν η πίεση παραμένει υψηλή (πάνω από 14 και 9), παρά τη λήψη τουλάχιστον 3 φαρμάκων σε μέγιστη δοσολογία, εκ των οποίων το ένα είναι διουρητικό. «Η μη ρυθμιζόμενη υπέρταση δεν είναι συνώνυμη με την ανθεκτική υπέρταση», διευκρινίζει ο κ. Τσιούφης.

«Η πρώτη μπορεί να οφείλεται σε κακή συμμόρφωση του ασθενούς ή και σε ανεπαρκή θεραπευτική αγωγή, ενώ στη δεύτερη θεωρούμε εκ των προτέρων ότι _ παρότι έχουν αποκλεισθεί αυτές οι αιτίες _ η πίεση παραμένει υψηλή. Σε κάθε περίπτωση ανθεκτικής υπέρτασης, θα πρέπει να αποκλείεται με τις κατάλληλες εξετάσεις οποιοδήποτε δευτεροπαθές αίτιο της υπέρτασης, όπως π.χ. πάθηση των νεφρών ή των επινεφριδίων».

Η πρόγνωση των ασθενών με ανθεκτική υπέρταση, σε σχέση με αυτούς με ηπιότερες μορφές της πάθησης, αναμένεται ότι θα είναι βεβαρημένη, γιατί έχουν υψηλότερα επίπεδα πίεσης για διάστημα αρκετών ετών και επιπλέον πολλοί από αυτούς έχουν και άλλους συνοδούς παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου, όπως διαβήτη, αποφρακτική υπνική άπνοια, υπερτροφία της αριστερής κοιλίας και χρόνια νεφρική νόσο.

Έλλειψη ενημέρωσης

«Η έλλειψη ενημέρωσης και η άγνοια της σημασίας της υψηλής αρτηριακής πίεσης από το ευρύ κοινό φαίνεται να συμβάλλει στη διαιώνιση του προβλήματος της αρρύθμιστης υπέρτασης», υπογραμμίζει ο κ. Τσιούφης. «Είναι επιτακτική ανάγκη όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς (γιατροί, νοσηλευτές, ειδικά ιατρεία υπέρτασης, ιατρικές επιστημονικές εταιρείες, Πολιτεία) να συνεργαστούν, ώστε να βελτιωθεί η αντιμετώπιση των Ελλήνων υπερτασικών».

Σήμερα, τα μέσα που διαθέτει η επιστήμη είναι πολλά. «Η επιμονή _ κατά πρώτο λόγο _ στα υγιεινά και διαιτητικά μέτρα (με μείωση του σωματικού βάρους στους υπέρβαρους, τακτική σωματική άσκηση, περιορισμό του αλατιού και «όχι» στην κατάχρηση αλκοόλ), τα ασφαλή και αποτελεσματικά αντιυπερτασικά φάρμακα και οι ελπιδοφόρες επεμβατικές παρεμβάσεις, μας δίνουν το δικαίωμα να αισιοδοξούμε ότι μπορεί να μειωθεί ουσιαστικά ο κίνδυνος από την υπερτασική νόσο», διαβεβαιώνει ο κ. Τσιούφης.

Οι επεμβατικές μέθοδοι

Νέες χειρουργικές επεμβάσεις υπόσχονται μείωση της αρτηριακής πίεσης. «Στις περιπτώσεις της ανθεκτικής υπέρτασης έχει βρεθεί ότι υπάρχει έντονη ενεργοποίηση του συμπαθητικού νευρικού συστήματος», εξηγεί ο καθηγητής Καρδιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Χριστόδουλος Στεφανάδης. «Για τον λόγο αυτό, από τη δεκαετία του 1960 έγινε προσπάθεια αντιμετώπισης της ανθεκτικής υπέρτασης με τη βοήθεια της χειρουργικής, στο επίπεδο των συμπαθητικών γαγγίων».

Ωστόσο, οι επεμβάσεις αυτές είχαν πολλές επιπλοκές και δυσμενείς συνέπειες στη λειτουργικότητα άλλων οργάνων (όπως π.χ. του εντέρου) και εγκαταλείφθηκαν. Σήμερα, με την πρόοδο της τεχνολογίας και ιδιαίτερα της επεμβατικής καρδιολογίας γίνεται πάλι μια προσπάθεια για να αντιμετωπισθούν αυτές οι περιπτώσεις υπέρτασης που δεν υπακούουν στη λήψη πολλών αντιυπερτασικών φαρμάκων.

Οι πιο αξιόλογες και περισσότερο υποσχόμενες παρεμβάσεις είναι _ όπως αναφέρει ο κ. Στεφανάδης _ δύο: η κατάλυση των νεύρων του νεφρού και η διέγερση των καρωτιδικών αντανακλαστικών.

Με καθετήρα

«Γνωρίζουμε ότι ο νεφρός παίζει σημαντικό ρόλο στη διατήρηση αυξημένων τιμών αρτηριακής πίεσης», λέει ο κ. Στεφανάδης. «Τον προηγούμενο μήνα δημοσιεύθηκαν τα πρώτα ενθαρρυντικά αποτελέσματα από κέντρο της Αυστραλίας. Σε 45 ασθενείς με πίεση 17 η συστολική και 10 η διαστολική (παρά τη λήψη καθημερινώς 4-5 φαρμάκων), έγινε κατάλυση των νεύρων του νεφρού με έναν ειδικό καθετήρα μέσα από τη νεφρική αρτηρία, με μία διαδικασία ανάλογη αυτής που γίνεται όταν ο ασθενής υποβάλλεται σε αγγειοπλαστική (μπαλονάκι)».

Τα πρώτα αποτελέσματα πιστοποίησαν την ασφάλεια της μεθόδου με ικανοποιητική μείωση της πίεσης. Περισσότερα στοιχεία θα υπάρχουν όταν ολοκληρωθούν μεγαλύτερες μελέτες που ήδη έχουν αρχίσει.

Επιπλέον, ένας ειδικός εμφυτευόμενος «βηματοδότης» μπορεί να ρίχνει την πίεση. «Είναι γνωστό ότι στην περιοχή της καρωτίδας υπάρχουν ειδικά νεύρα, που όταν διεγείρονται, στέλνουν κατάλληλα ερεθίσματα στα εγκεφαλικά κέντρα και ακολουθεί μείωση είτε της συχνότητας, είτε της πίεσης, είτε και των δύο», περιγράφει ο κ. Στεφανάδης.

«Σήμερα, έχει επινοηθεί ένας ειδικός ''βηματοδότης'', που διαθέτει ειδικό λογισμικό πρόγραμμα και μέσω ειδικών ηλεκτροδίων διεγείρει τα καρωτιδικά νεύρα, με συνέπεια τη μείωση της πίεσης στα επιθυμητά επίπεδα».

Έχουν ήδη εμφυτευτεί σε κέντρα _ κυρίως στην Αμερική _ τέτοια συστήματα σε περισσότερους από 200 ασθενείς. «Αυτοί είχαν υψηλή πίεση (πάνω από 16 και 10), αν και έπαιρναν 5 φάρμακα την ημέρα», λέει ο κ. Στεφανάδης. «Τα αποτελέσματα στη διάρκεια παρακολούθησης ενός έτους κρίνονται ικανοποιητικά όσον αφορά τη μείωση της πίεσης».

Κύρια αίτια αρρύθμιστης πίεσης

1. Συνοδές καταστάσεις:

- Παχυσαρκία

- Υπερβολική λήψη αλατιού

- Υπερινσουλιναιμία

- Κατάχρηση αλκοόλ

- Σύνδρομο αποφρακτικής άπνοιας στο ύπνο

2. Αποτυχημένη φαρμακευτική αγωγή λόγω:

- Ανεπαρκούς δοσολογίας

- Μη χορήγησης φαρμάκων 24ωρης δράσης

- Ακατάλληλου συνδυασμού φαρμάκων

- Λανθασμένης χορήγησης διουρητικών
 
3. Aλληλεπίδραση με άλλα φάρμακα:

- Μη στεροειδή αντιφλεμονώδη

- Κορτικοστεροειδή

- Αντισυλληπτικά

- Αντικαταθλιπτικά

-Αποσυμφορητικά ρινός

- Ανορεξιογόνα

- Κοκαίνη

-Κυκλοσπορίνη

- Ερυθροποιητίνη

- Συμπληρώματα διατροφής, βότανα

4. Κακή συμμόρφωση στη θεραπεία λόγω:

- Παρενερεγειών φαρμάκων

- Κόστους θεραπείας

- Πολυπλοκότητας αγωγής

- Ανεπαρκούς συζήτησης γιατρού με τον ασθενή



Πηγή : ΤΑ ΝΕΑ Ένθετο Υγεία
Εκτύπωση Αποστολή σε φίλο
ΒΙΝΤΕΟΘΗΚΗ
Οι πλαστικές επεμβάσεις το καλοκαίρι
Δείτε περισσότερα βίντεο
Χρήσιμα!
ΔΕΙΚΤΗΣ ΜΑΖΑΣ ΣΩΜΑΤΟΣ
Βάρος (σε κιλά)
Ύψος (σε cm)
  Υπολογισμός  
ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ
ΥΓΕΙΑ ΑΠΟ ΤΟ Α ΕΩΣ ΤΟ Ω
Αναζητείστε μία ασθένεια επιλέγοντας ένα αρχικό γράμμα από τον παραπάνω πίνακα